Gminny Ośrodek Kultury w Lasecznie

Morawa – trzy dekady folku bez granic

„Morawa” to folkowy zespół wokalno-instrumentalny działający przy Gminnym Ośrodku Kultury w Lasecznie. Od 1994 roku grupa łączy tradycyjne melodie ludowe ze współczesnymi aranżacjami, prezentując muzykę różnych regionów, języków i kultur.

Znakiem rozpoznawczym zespołu jest wielojęzyczny repertuar. „Morawa” wykonuje utwory po polsku, czesku, ukraińsku, niemiecku, grecku, angielsku, rosyjsku i francusku. Dzięki temu jej koncerty są muzyczną podróżą po tradycjach Polski i innych narodów.

Początki zespołu

„Morawa” powstała jesienią 1994 roku przy GOK w Lasecznie z inicjatywy ówczesnego dyrektora ośrodka Stefana Gurzyńskiego. Pierwotnie grupa miała wykonywać przede wszystkim czeskie pieśni ludowe. Muzycy szybko zdecydowali jednak, że wprowadzą do programu utwory również w innych językach, tworząc repertuar odróżniający zespół od innych grup folklorystycznych.

Pierwszy skład „Morawy” tworzyli:

• Stefan Gurzyński,

• Aleksandra Viniarzowa,

• Michał Stadnicki,

• Wojciech Ułanowski,

• Przemysław Kaperzyński,

• Henryk Michalski,

• Marta Michalska.

Michał Stadnicki, należący do pierwszego składu, nadal występuje z zespołem. W 1995 roku do grupy dołączył Stanisław Kożuchowski, a rok później Grażyna Piękos, która obecnie pełni funkcję kierowniczki artystycznej i menedżerki „Morawy”.

Stefan Gurzyński – założyciel „Morawy”

Stefan Gurzyński był wieloletnim dyrektorem GOK w Lasecznie, muzykiem, animatorem kultury oraz kierownikiem artystycznym zespołów „Morawa” i „Gosposie”. To z jego inicjatywy powstała grupa prezentująca pieśni ludowe w różnych językach.

W 2009 roku Stefan Gurzyński został uhonorowany odznaką „Za Zasługi dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego”. W uzasadnieniu wyróżnienia wskazano między innymi jego działalność jako założyciela i wieloletniego opiekuna „Morawy” oraz „Gosposi”.

Folklor w ośmiu językach

Repertuar zespołu obejmuje pieśni ludowe w nowoczesnych opracowaniach, piosenki biesiadne, utwory patriotyczne i okolicznościowe, a także kolędy, pastorałki oraz piosenki bożonarodzeniowe.

„Morawa” wykonuje utwory:

• polskie,

• czeskie,

• ukraińskie,

• niemieckie,

• greckie,

• angielskie,

• rosyjskie,

• francuskie.

Szczególną rolę odgrywają pieśni czeskie, od których rozpoczęła się działalność grupy. Z czasem program rozbudowano o muzykę kolejnych narodów oraz współczesne opracowania tradycyjnych melodii.

Instrumentalne brzmienie „Morawy” opiera się przede wszystkim na akordeonie, skrzypcach, kontrabasie i instrumentach perkusyjnych. Pozwala to zespołowi prezentować zarówno nastrojowe pieśni, jak i żywiołowy repertuar taneczny i biesiadny.

Najważniejsze osiągnięcia

„Morawa” zdobywała nagrody podczas przeglądów regionalnych i ogólnopolskich już w pierwszych latach działalności. Do najważniejszych osiągnięć zespołu należą:

• 1996 – pierwsze miejsce w kategorii zespołów śpiewaczych podczas XII Wojewódzkiego Przeglądu Kapel i Zespołów Śpiewaczych w Jezioranach,

• 1997 – drugie miejsce w kategorii zespołów śpiewaczych podczas XIII Wojewódzkiego Przeglądu Kapel i Zespołów Śpiewaczych w Jezioranach,

• 1999 – Grand Prix podczas V Wojewódzkiego Przeglądu Kapel Ludowych „Diabelskie Skrzypce” w Olsztynie,

• 2010 – Grand Prix podczas V Ogólnopolskiego Spotkania Kapel i Zespołów Ludowych w Kwidzynie,

• 2024 – wyróżnienie Gminy Iława w kategorii „Kultywowanie tradycji ludowej”.

Chronologię najważniejszych nagród oraz nagrania utworów „Maryna” i „Hej zabawa” opublikowało Radio Olsztyn.

Koncerty w Polsce

W ciągu ponad trzydziestu lat działalności „Morawa” występowała w wielu regionach kraju. Na koncertowej mapie zespołu znalazły się między innymi:

• Olsztyn,

• Iława,

• Ostróda,

• Orneta,

• Brodnica,

• Kwidzyn,

• Jeziorany,

• Mysłakowice,

• Istebna,

• Kamień Pomorski,

• wyspa Wolin,

• Duszniki Wielkopolskie,

• Dzierżoniów,

• Augustów,

• Suwałki.

Grupa uczestniczyła w festiwalach, przeglądach kapel i zespołów śpiewaczych, jarmarkach, dożynkach, spotkaniach kultur, koncertach świątecznych i wydarzeniach patriotycznych.

Koncerty zagraniczne

Wielojęzyczny repertuar otworzył „Morawie” drogę do występów poza Polską. Zespół koncertował między innymi:

• w Husum w Niemczech podczas międzynarodowego spotkania „Multi Kulti Tag”,

• w Pagėgiai na Litwie,

• w partnerskiej gminie Kose w Estonii.

Zagraniczne wyjazdy były okazją do prezentowania polskiego folkloru oraz poznawania tradycji muzycznych innych narodów. Pozwalały także rozwijać współpracę pomiędzy artystami i mieszkańcami partnerskich samorządów.

Spotkania z Folklorem

„Morawa” jest stałym uczestnikiem organizowanych przez GOK „Spotkań z Folklorem”. Festiwal skupia zespoły śpiewacze, folkowe i folklorystyczne z całego województwa, a także gości zagranicznych.

Podczas jubileuszowej, 25. edycji w 2023 roku zespół wystąpił obok grup z regionu oraz gości z Estonii i Litwy. Każdy uczestnik otrzymał pamiątkową płaskorzeźbę „Laseczniankę”.

W 2024 roku „Morawa” wzięła udział w XXVI „Spotkaniach z Folklorem” w Szałkowie, podczas których zaprezentowało się 12 zespołów z różnych części województwa.

Aktywność grupy jest kontynuowana również po jubileuszu trzydziestolecia. W czerwcu 2026 roku „Morawa” wystąpiła podczas XXVIII „Spotkań z Folklorem” w Wikielcu, połączonych z biesiadą integracyjną „Poznaj Sąsiada”. W wydarzeniu uczestniczyły zespoły z Polski i Litwy.

Obecność w życiu lokalnej społeczności

Choć „Morawa” koncertowała w kraju i za granicą, pozostaje grupą silnie związaną z Gminą Iława. Regularnie występuje podczas gminnych dożynek, jarmarków, kiermaszów charytatywnych, jubileuszy miejscowości i wydarzeń rodzinnych.

Do takich występów należą między innymi:

• obchody 700-lecia Gałdowa,

• dożynki parafialne w Wikielcu i Radomku,

• „Ząbrowiada”,

• „Laseczniada”,

• Jarmark Ludowy w Rudzienicach,

• Gminne Święto Rolnicze,

• koncerty i kiermasze charytatywne,

• jubileusze Kół Gospodyń Wiejskich,

• „Spotkania z Folklorem”.

W 2021 roku „Morawa”, „Gosposie” oraz „Dzieci Ziemi Iławskiej” przygotowały wspólny program „Na ludową nutkę”, zaprezentowany podczas Jarmarku Ludowego w Rudzienicach.

W 2023 roku zespół wystąpił między innymi podczas jubileuszowej „Laseczniady” i obchodów 700-lecia Ząbrowa. Rok później koncertował podczas 775-lecia Rudzienic, porywając publiczność do wspólnej zabawy.

Muzycy tworzący historię zespołu

W ciągu ponad trzydziestu lat z „Morawą” współpracowało wielu muzyków. Oprócz członków pierwszego składu byli to między innymi:

• Sławomir Radziszewski,

• Andrzej Iwanow – gitarzysta w latach 2008–2010,

• Jerzy E. Piotrowski – akordeonista od 2010 roku do stycznia 2026 roku,

• Agata Tecław – występy gościnne,

• Katarzyna Kowalkowska – występy gościnne,

• Oktawia Laskowska – skrzypaczka związana z zespołem od 2017 roku.

Podczas jubileuszu 25-lecia wspominano nieżyjących już artystów współtworzących historię grupy: Stefana Gurzyńskiego, Wojciecha Ułanowskiego, Sławomira Radziszewskiego i Andrzeja Iwanowa.

Jubileusz 25-lecia

Jubileusz 25-lecia „Morawy” odbył się 17 listopada 2019 roku w Lasecznie. Podczas uroczystości przedstawiono multimedialną historię zespołu, fotografie z koncertów krajowych i zagranicznych oraz jego wielojęzyczny dorobek repertuarowy.

W jubileuszu uczestniczyli przedstawiciele władz wojewódzkich i lokalnych, muzycy, członkowie rodzin dawnych artystów, przyjaciele i sympatycy grupy. „Morawa” wykonała utwory z różnych okresów działalności oraz nowe kompozycje. Koncert zakończył się owacją na stojąco i bisem.

Trzydzieści lat na scenie

Jubileusz trzydziestolecia „Morawy” obchodzono 13 grudnia 2024 roku w Lasecznie. Tego samego dnia swoje jubileusze świętowały również „Dzieci Ziemi Iławskiej” i „Gosposie”.

Każda grupa zaprezentowała minikoncert, po którym wręczano życzenia, pamiątki i upominki. Finałem uroczystości był wspólny występ wszystkich zespołów.

Jubileusz podsumował trzy dekady działalności „Morawy”, która od początku łączy folklor z otwartością na inne języki, kultury i współczesne sposoby aranżowania muzyki ludowej.

Aktualny skład

Po styczniu 2026 roku aktywny skład „Morawy” tworzą:

• Grażyna Piękos – kierowniczka artystyczna i menedżerka, wokal, tamburyn,

• Stanisław Kożuchowski – wokal, kontrabas,

• Michał Stadnicki – akordeon,

• Oktawia Laskowska – skrzypce.

Zapraszamy na koncert

„Morawa” może przygotować program na festiwal, dożynki, jarmark, festyn, uroczystość patriotyczną, spotkanie świąteczne lub wydarzenie prezentujące kulturę różnych narodów.

Wielojęzyczny repertuar sprawia, że zespół szczególnie dobrze wpisuje się w program spotkań międzynarodowych, wydarzeń integracyjnych i uroczystości organizowanych wspólnie z gminami partnerskimi.

Kontakt w sprawie koncertów:

Gminny Ośrodek Kultury w Lasecznie
Laseczno 39A, 14-202 Iława
tel. 89 648 44 23
e-mail: goklaseczno@gmail.com