Gminny Ośrodek Kultury w Lasecznie

Gosposie – ponad cztery dekady żywej tradycji

Zespół folklorystyczny „Gosposie” należy do najdłużej działających grup artystycznych związanych z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Lasecznie. Od ponad czterdziestu lat jego członkowie pielęgnują muzyczne dziedzictwo Warmii i Mazur, prezentując je podczas koncertów, przeglądów folklorystycznych, dożynek, jarmarków oraz uroczystości patriotycznych i religijnych.

Początki zespołu

Historia „Gosposi” rozpoczęła się pod koniec września 1983 roku przy Kole Gospodyń Wiejskich w Rudzienicach. Założycielką i pierwszą kierowniczką zespołu była Alicja Osasiuk. Pierwszym akompaniatorem został akordeonista Roman Stadnicki.

Początkowy repertuar opracowywano między innymi na podstawie dzieł Oskara Kolberga oraz materiałów wyszukiwanych w bibliotekach. Dzięki temu od pierwszych lat działalności zespół sięgał do autentycznych pieśni, melodii i zwyczajów ludowych.

Pierwszy publiczny występ „Gosposi” odbył się 10 czerwca 1984 roku podczas uroczystego otwarcia Domu Strażaka w Rudzienicach. W następnych latach grupa stała się stałym uczestnikiem życia kulturalnego gminy i regionu. Początki zespołu szczegółowo opisano przy okazji jego jubileuszu w 2024 roku.

Muzyka zakorzeniona w regionie

Podstawą repertuaru „Gosposi” są tradycyjne pieśni Warmii i Mazur, ale zespół wykonuje również utwory pochodzące z innych regionów Polski. W programach koncertowych znajdują się pieśni ludowe, przyśpiewki weselne, utwory biesiadne, patriotyczne, kolędy i pastorałki, a także repertuar związany z obrzędowością doroczną.

„Gosposie” nie ograniczają się wyłącznie do archiwalnego odtwarzania dawnych melodii. Tradycyjne utwory są opracowywane z myślą o współczesnych odbiorcach, jednak z zachowaniem ich regionalnego charakteru. W 2022 roku zespół zaprezentował także odświeżony program biesiadny, nowe aranżacje i stroje, nie rezygnując przy tym z folklorystycznego fundamentu swojej działalności. Program pokazano między innymi podczas „Muzycznego lata w Tynwałdzie”.

Kierownicy i akompaniatorzy

W kolejnych okresach działalności zespołem kierowali:

• Alicja Osasiuk – w latach 1983–1991,

• Stefan Gurzyński – w latach 1991–2014,

• Michał Stadnicki – od 2014 roku.

Na przestrzeni ponad czterdziestu lat z zespołem współpracowali liczni muzycy i akompaniatorzy, między innymi Roman Stadnicki, Jan Pisarski, Andrzej Makar, Waldemar Waszelewski, Adam Waszelewski, Zbigniew Adamski, Jerzy Tarasiewicz, Stefan Gurzyński, Wojciech Ułanowski, Sławomir Radziszewski, Wojciech Rynkowski, Ryszard Wantowski i Stanisław Kożuchowski. Historię kierownictwa i współpracujących muzyków podsumowała również Gmina Iława podczas jubileuszu zespołów GOK.

Koncerty i reprezentowanie regionu

„Gosposie” występowały podczas licznych imprez w kraju i za granicą. Zespół koncertował między innymi w Pagėgiai na Litwie, Elblągu, Jezioranach, Stawigudzie, Dusznikach Wielkopolskich, Gorczenicy, Ornecie, Golubiu-Dobrzyniu, Olsztynku, na Polach Grunwaldzkich i w Spale.

Według kroniki GOK grupa czterokrotnie reprezentowała województwo warmińsko-mazurskie podczas Dożynek Prezydenckich w Spale. Jednym z potwierdzonych występów jest udział w wydarzeniu w 2013 roku – „Zespół Folklorystyczny Gosposie” został wymieniony w oficjalnym programie Kancelarii Prezydenta RP.

Do najważniejszych wydarzeń i osiągnięć zespołu należą:

• udział w obchodach 745-lecia Rudzienic w 1994 roku,

• pierwsze miejsce w kategorii zespołów śpiewaczych podczas II Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Euroregionu Bałtyk w Elblągu w 2011 roku; w konkursie uczestniczyło 18 zespołów z Polski, Litwy i Rosji, a wyniki opublikował elbląski „Światowid”,

• reprezentowanie Warmii i Mazur podczas Dożynek Prezydenckich w Spale w 2013 roku,

• jubileusz trzydziestolecia świętowany podczas „Spotkań z folklorem” w 2014 roku,

• udział w Wojewódzkim Przeglądzie Kapel i Zespołów Śpiewaczych w Jezioranach oraz „Kurlantce” w Stawigudzie w 2016 roku,

• wyróżnienie w kategorii śpiewaczej podczas Festiwalu Kultur w Olsztynie w 2018 roku; zespół zaprezentował wówczas utwory „Nasza matka Katarzyna” i „Pumperety purm” (wyniki Festiwalu Kultur),

• udział w koncertach pieśni patriotycznej, między innymi w wydarzeniu „Wyśpiewać wolność” w 2018 roku,

• jubileusz czterdziestolecia obchodzony 13 grudnia 2024 roku w Lasecznie,

• uhonorowanie w kategorii „Kultywowanie tradycji ludowej” podczas Gminnej Gali Sportu i Kultury w 2026 roku,

• udział w Festiwalu Kultury Tradycyjnej na Polach Grunwaldu w maju 2026 roku,

• występ podczas XXVIII „Spotkań z Folklorem” w Wikielcu w czerwcu 2026 roku.

Zespół jest także regularnym uczestnikiem Jarmarku Ludowego w Rudzienicach, gminnych dożynek, festynów rodzinnych, koncertów świątecznych, kiermaszów charytatywnych oraz „Spotkań z folklorem” organizowanych przez GOK w Lasecznie.

„Gosposie” w radiu i telewizji

Dorobek zespołu był prezentowany przez media regionalne i ogólnopolskie. „Gosposie” brały udział w nagraniach Telewizji Polskiej, między innymi w programach „Mapa Folkloru Polskiego” i „Nasz człowiek na urzędzie”. Zespół nagrywały również TVP Olsztyn oraz TVP1.

Występy grupy znalazły się ponadto w audycjach Radia Olsztyn. W 2016 roku na antenie zaprezentowano fragmenty występu „Gosposi” z XIV „Kurlantki” w Stawigudzie w ramach programu „Raz na ludowo”.

Czterdziestolecie zespołu

Jubileusz czterdziestolecia „Gosposi” odbył się 13 grudnia 2024 roku w sali widowiskowej GOK w Lasecznie. Podczas wspólnego święta swoje jubileusze obchodziły także „Dzieci Ziemi Iławskiej” i „Morawa”. Były minikoncerty, wspomnienia, podziękowania oraz spotkanie dawnych i obecnych członków zespołów.

Uroczystość stała się okazją do przypomnienia osób, które przez kolejne dekady współtworzyły „Gosposie”, oraz podkreślenia znaczenia zespołu dla zachowania lokalnej pamięci, muzyki i tradycji.

Aktualny skład

Według informacji opublikowanych obecnie na stronie GOK zespół tworzą:

• Waldemar Waszelewski – akompaniator, pełniący obowiązki kierownika muzycznego,

• Barbara Olszewska,

• Halina Waszelewska,

• Krystyna Skibińska,

• Danuta Byczkowska,

• Jerzy Górski,

• Grażyna Węgorzewska – pełniąca obowiązki kierownika zespołu.

Na czasowej przerwie od działalności pozostają:

• Michał Stadnicki – kierownik zespołu,

• Krystyna Stadnicka – wokalistka.

Zapraszamy do współpracy

„Gosposie” są muzyczną wizytówką Rudzienic, Gminy Iława i Gminnego Ośrodka Kultury w Lasecznie. Zespół może uświetnić dożynki, jarmarki, festyny, uroczystości patriotyczne, spotkania świąteczne oraz wydarzenia prezentujące kulturę ludową Warmii i Mazur.

Kontakt w sprawie występów:

Gminny Ośrodek Kultury w Lasecznie
Laseczno 39A, 14-202 Iława
tel. 89 648 44 23
e-mail: goklaseczno@gmail.com